Cùng sáng tác

  • Hãy tham gia
  • Đăng nhập
  • Bạn đọc gửi

Text-Edit2Trang Văn Nghệ Chủ Nhật - Một sân chơi cho các sáng tác trẻ, mời các bạn tham gia, hãy đăng ký tài khoản thành viên trong ít phút



Thành viên mới

Thành viên năng động

Bạn đọc mới gửi

Phan Thị Thanh Nhàn: 'Thơ mình mình đọc câu nào cũng thương' PDF. In Email
TIN TỨC VĂN HỌC - Chân dung văn học

Phan Thị Thanh Nhàn: 'Thơ mình mình đọc câu nào cũng thương' Phan Thị Thanh Nhàn và ông xã - cố nhà thơ Thi Nhị.

Đã có thời, chị làm nên một hành khúc trong lòng người ra trận, nuôi dưỡng ý chí cho họ chiến đấu và trở về với người yêu thương. Ngày ấy, trong ba lô mỗi người lính, trong tiềm thức họ, ai cũng có “Hương thầm”. Còn chị, của bây giờ, là cuộc sống thầm lặng với cây bút và một tầm hồn dễ vỡ, của những cuộc tình và nỗi cô đơn...

Tôi hẹn gặp nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn vào một buổi chiều trời phùn mưa lất phất vương vấn chút muộn màng cuối xuân. Chị mới chuyển nhà, nhà chị ở tầng 15 của một khu chung cư mới trên đường Lê Văn Lương. Khu nhà to đẹp và gần đường cái. Chị đón tôi bằng một nụ cười hồn hậu và chân tình như bao lần rồi chị bảo: “Xui quá mày ạ, mày đến đúng lúc mất điện luân phiên, đến 6h mới có cơ!”. Rồi chúng tôi ra ban công, tòa nhà cao vút, gió, cơ man nào là gió, và lất phất phùn mưa phả vào khuôn mặt, phả vào làn tóc mát rượi.

Và mùi thơm ngào ngạt đâu đó từ ban công, cái mùi thơm dịu nhẹ, ngọt ngào, thoảng thoảng mà bây giờ tôi mới chợt nhận ra: hương bưởi. Ban đầu tôi cứ nghĩ, bởi lẽ Phan Thị Thanh Nhàn và Hương thầm gắn bó với nhau quá lâu, quá gần gũi, gần cả trọn kiếp người, nên mình như mơ hồ tưởng tượng ra như thế. Nhưng, thật ngạc nhiên, thật diệu kỳ, ban công nhà chị có một cây bưởi. Cây bưởi ngay cạnh khung cửa sổ. Một cây bưởi Diễn còn trên cây 4 quả vàng ươm. Và hoa, trời ơi, hoa bưởi chi chít trên cành, những đóa hoa trắng muốt lẫn phấn nhụy vàng trông vừa kiêu sa, vừa giản dị, vừa quyến rũ lòng người. Dường như đoán được ý nghĩ của tôi, chị nói ngay: Mình từng mơ ước có một cây bưởi trồng trong nhà, nhưng hiềm một nỗi, xưa nay chủ yếu ở nhà tập thể, lại chuyển liên tục, nên ước muốn đó không thành. Năm nay, vừa dịp mua được căn nhà mới, mặc dù tận trên tầng 15 nhưng một cậu em quen biết, trong một lần đến chơi đã có nhã ý tặng mình cây bưởi, và Tết năm nay, mình có một cây bưởi xinh xắn, mặc dầu trồng trong chậu cảnh, nhưng mình chăm chút hàng ngày, có thể vì thế mà cây vẫn ươm hoa, đậu quả. Đây là một năm thực sự rất ý có nghĩa đối với mình.

Phan Thị Thanh Nhàn: 'Thơ mình mình đọc câu nào cũng thương'
Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn.

Câu chuyện quanh cây bưởi dường như kéo dài bất tận. Cây bưởi có trong đời thực và hương bưởi trong thơ như quyện hòa làm một. Tôi chợt hát lên: Nào ai đã một lần dám nói?Hoa bưởi thơm cho lòng bối rối. Anh không dám xin cô gái chẳng dám trao. Chỉ mùi hương đầm ấm thanh tao. Không dấu được cứ bay dịu nhẹ. Câu chuyện đó xảy ra đã lâu lắm rồi, người ra trận cũng đã hy sinh nơi chiến trường xa không bao giờ gặp lại. Bài thơ dành riêng tặng cho người em trai yêu thương đã mang lại cho chị một cuộc đời, một cái tên ghi vào lịch sử văn học Việt. Chị của thời hoàng kim đó đi đâu cũng đón nhận được những tình cảm yêu mến từ phía độc giả. Chị đi đến đâu, nơi đó hát Hương thầm. Nơi đó có những tấm lòng sẵn sàng sẻ chia những nỗi niềm của cô gái trẻ. Nhớ lại ngày đó, khuôn mặt chị bỗng tươi vui đến lạ.

Cuộc đời của mỗi người phụ nữ làm thơ đôi khi hạnh phúc chỉ cần đến vậy. Cái thuở hương thầm trôi qua trong bình yên, chị có một gia đình hạnh phúc, chồng chị, nhà thơ Thi Nhị, một người biết đồng cảm với chị và yêu chị, một bờ vai đầu tiên chở che cho những giông bão cuộc đời chị, an bình và sâu lắng. Kỷ niệm ngọt ngào những tháng ngày hạnh phúc bên người chồng nuôi sống tâm hồn chị cho đến tận bây giờ. Ngày hai người gặp nhau, chị kể, anh đón chị từ Hà Nội lên miền Tây, đó là một ngày hạnh phúc nhất trong cuộc đời chị, số phận đã may mắn cho chị được tay trong tay cùng người yêu chiêm ngưỡng một rừng hoa ban nở rắng cả một mầu tinh khiết, những chú thỏ rừng chay tung tăng trong bụi cây. Đôi khi, hồi tưởng lại ngày ấy, chị nghĩ, mình đã lạc vào một xứ sở thần tiên chỉ có trong cổ tích, đẹp đến nao lòng. Ngày ấy, chị có tất cả, chồng, con gái, tình yêu, sự nghiệp... Nhưng số phận dường như đã an bài, người chồng ra đi vĩnh viễn, chị một thân một mình nuôi con. Đã 30 năm có lẻ. Chị từng viết: Ước gì gặp lại anh. Dù chỉ trong phút cuối. Để nói một lời thôi. Em đã yêu anh nhất. Ước gì giọt nước mắt. Thấm được vào môi anh. Để trong giờ phút cuối. Anh biết em ở gần. Và từ ngày đó kể sao hết những khổ ải, cơ cực hai mẹ con chị đã phải trải qua trong cuộc sống. Con gái chị, tám chín tuổi đầu đã phải đi sắp hàng mua bánh mì cho mẹ, phải làm việc giúp mẹ bằng những đứa bé mười lăm mười sáu tuổi... Trong nỗi nghèo khổ mẹ con có nhau, chị quên đi việc phải đi bước nữa, phần vì thương con, phần vì duyện phận của người đàn bà làm thơ có khi chỉ dừng đến đấy.

Mặc dầu, đã có những mối tình đã đi qua trong cuộc đời chị, nhưng chẳng ai ở lại cùng chị để đi tiếp trọn đường đời.

Đó là một câu chuyện dài của cuộc sống.

Chị Nhàn có một bài thơ như là một đoạn tổng kết của đời mình, một bài thơ buồn, một đoạn đời buồn không dễ gì khỏa lấp nổi. Có kẻ bảo ta là “đồ ngu”- coi ta như đứa ở. Có người sàm sỡ ta như là cave. Có đứa khen ta bốc trời như là con ngốc. Có thằng nói yêu ta rồi mang gái đến khoe... Một mình mua nhà dọn nhà rồi lại mua lại bán. Ý Nhi đùa: “Khỏe và buồn thì làm vậy cho vui. Ta thay đổi dẫu mệt nhoài cố tìm ra chỗ ở. Nhưng ta biết lục lọi từ đâu để chọn một người... . Người phụ nữ tìm được một người hiểu mình, yêu mình đã khó, tìm được một người chung vai tắt lửa tối đèn ở cái tuổi lưng chừng của chị lại càng khó hơn. Mặc dù chị có tấm lòng hồn hậu của một người yêu đến trọn lòng, đam mê và tận hiến cho tình yêu ấy, nhưng thật khó để tìm được một tấm lòng sẻ chia và đồng cảm được. Người đàn bà làm thơ đôi khi lắm nỗi đa đoan. Huống hồ chị, lại mang cả tiếng đa tình, cho dù vui vẻ đấy, cười đùa đấy, nhẹ dạ đấy, tha thiết đấy nhưng đôi lúc dễ bị tổn thương, cái tổn thương của một người nhạy cảm và cầu toàn một số khoảnh khắc của cuộc sống. Có những người tình của chị ra đi nhưng vẫn nhớ và tìm đến chị mỗi khi trở về, bởi vì chị là con người đáng để cho người ta nhớ. Chị sống trọn vẹn và chia tay cũng đầy cao thượng, cái cao thượng của một người biết dừng đúng chỗ và biết tin vào chính mình, biết làm mình vui và làm cho người khác vui.

Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn luôn giữ một nụ cười trên môi, nhưng tôi biết chắc rằng, bao nỗi buồn chị trút hết vào thơ, thơ với chị là một người bạn lớn. Tuy nhiên, giọng thơ trong trẻo thuở Hương thầm không còn nữa. Cái phần “thầm lặng” và phiền muộn lắng vào từng câu thơ chị như những hạt bụi cuộc đời. Giờ đây thơ chị tuy vẫn có nét hóm hỉnh của một người xem cuộc đời nhẹ bẫng, nhưng cũng có những nỗi buồn không thể nguôi ngoai. Dạo này chị hay làm thơ năm chữ, tôi hỏi vì sao thì chị bảo, có một người bảo thích chị làm thơ năm chữ vì nó hay và dễ đọc. Chị trải lòng mình chân thật chứa chất trong những vần thơ ấy, nó như những trang nhật ký được viết bằng thơ vậy. Chị là người không hợp với những điều hoa mỹ, lại càng không thể nói dối chính mình Căn phòng vắng một người. Bỗng trở nên trống rỗng... Lòng em nghiêng về anh. Để tháng ngày vắng ngắt, hay Nếu anh thực sự yêu em. Sao anh không tặng hoa. Nếu anh thực sự yêu em. Sao anh không giúp đỡ?, Hay là yêu một chút. Cho đỡ buồn rồi thôi. Hay cưới xin nghiêm túc. Đỡ đần nhau cuối đời và Chỉ xin anh nhớ một điều nhỏ thôi. Con đường ta đã dạo chơi. Anh đừng đi với một người khác em để rồi Bây giờ tóc bạc, tuổi cao. Thơ mình mình đọc câu nào cũng thương...

Khi không thể chia sẻ hết cho thơ, chị tìm đến bè bạn. Chị là người xôm trò và ưa tụ tập bạn bè, những người bạn gái, cũng là những nhà thơ nữ như Nguyễn Thị Hồng Ngát, Phạm Hồ Thu, Đỗ Bạch Mai, Hoàng Việt Hằng, Tuyết Nga... Họ, mỗi người một cảnh đời, nhưng gặp nhau là cười tíu tít, là ăn uống no nê, là hả hê bao câu chuyện làng văn và đời sống. Chị như một mắt xích quan trọng không thể thiếu trong chuỗi liên lạc đó. Nhưng cũng có khi, chị trốn bạn bè để đi thật xa, đi đến những địa danh nổi tiếng mà chị chưa từng biết. Chị kể, năm vừa rồi, khi nhận được giải thưởng Nhà nước, được 60 triệu, chị đã tiêu tốn quá nửa trong số tiền ấy và gần cả tháng trời, đi một tour du lịch vào tận Mũi Né, Cà Mau, Côn Đảo, Phú Quốc... Đi để lòng thảnh thơi, đi để lấy cảm hứng viết và có thời gian ngẫm ngợi về những tháng ngày mình đã sống, đã viết đã hoạt động văn học. Bởi có những lúc chị đã làm đến chức phó Tổng biên tập báo Người Hà Nội, Phó chủ tịch thường trực Hội văn học nghệ thuật Hà Nội. Số tiền còn lại, chị chuẩn bị in tuyển tập và sẽ xuất bản vào năm nay.

Tôi hỏi chị: có bao giờ chị nghĩ rằng, mình là một người bất hạnh? Chị cười. Ai trong đời sống chả có một nỗi bất hạnh nào đó. Mình khổ. Mình cô đơn. Mình buồn cũng là lẽ thường tình. Có nhiều người còn khổ hơn vạn lần mình thì sao. Mình nghĩ, cuộc đời mỗi con người đều đã được định đoạt bởi số phận, khó mà thay đổi được. Mình phải lạc quan sống tiếp và theo đuổi những đam mê của mình thôi.

Rồi chị bỗng nhìn xa xăm về cuối con đường có dòng người chạy xe dài dằng dặc. Phố sáng trưng ánh đèn cao áp và rực rỡ những ngôi nhà san sát cao tầng. Đã có điện lúc nào hai chị em cũng không biết. Chúng tôi không muốn vào nhà nữa, bởi không gian của đất trời cuối xuân cao vời vợi đầy quyến rũ, cả cái lành lạnh phả vào khuôn mặt hơi sương buổi tối. Riêng với tôi, cái ban công nhà chị ám ảnh hơn tất thảy mọi ban công tôi từng ngồi, là niềm hạnh phúc được thưởng thức cái dịu nhẹ e ấp của hương hoa bưởi, và ngồi cạnh tôi, là tác giả của nó, người đã bất tử hóa loài hoa này trong thi ca: nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn.

(Nguồn: An Ninh Thế Giới)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
 

Thêm ý kiến

Chúng tôi chỉ đồng ý hiển thị các lời bình bằng Tiếng Việt có dấu

Mã bảo vệ
Xóa

Thành viên sáng tác Văn Nghệ Chủ Nhật

Ngô Hà Phương
Ngô Hà Phương
Tham gia từ: 2010-06-28 03:37
le ba ngoc
le ba ngoc
Tham gia từ: 2010-06-26 10:37
Nhím còi
Nhím còi
Tham gia từ: 2010-06-25 12:53
Thủytinh
Thủytinh
Tham gia từ: 2010-06-24 03:47
Trăng Đỏ
Trăng Đỏ
Tham gia từ: 2010-06-23 03:03
huan5800@gmail.com
Tham gia từ: 2010-06-23 01:05
Thanh
Thanh
Tham gia từ: 2010-06-22 03:51
nguyen tho ninh
nguyen tho ninh
Tham gia từ: 2010-06-22 02:00
Đặng Ngọc Nhâm
Đặng Ngọc Nhâm
Tham gia từ: 2010-06-21 02:12
trần minh quân
trần minh quân
Tham gia từ: 2010-06-21 03:25
Nguyễn Văn Hùng
Nguyễn Văn Hùng
Tham gia từ: 2010-06-20 12:46
le cuong
le cuong
Tham gia từ: 2010-06-17 02:20
« 1 2 3 »
Đặng Ngọc Nhâm
Đặng Ngọc Nhâm
Tham gia từ: 2010-06-21 02:12
LUBIM
LUBIM
Tham gia từ: 2010-06-13 04:17
trần minh quân
trần minh quân
Tham gia từ: 2010-06-21 03:25
nguyenhuyen291088@gmail.com
Tham gia từ: 2010-05-31 12:13
Phạm Thị Nhung
Phạm Thị Nhung
Tham gia từ: 2010-06-05 01:09
nghi
nghi
Tham gia từ: 2010-06-03 01:27
Nguyễn Văn Phương
Nguyễn Văn Phương
Tham gia từ: 2010-05-26 02:12
Phạm Ngọc Đôn
Phạm Ngọc Đôn
Tham gia từ: 2010-06-10 02:16
hansa
hansa
Tham gia từ: 2010-06-02 12:06
vuthichi
vuthichi
Tham gia từ: 2010-06-04 11:15
Khuất Thị Tố Uyên
Khuất Thị Tố Uyên
Tham gia từ: 2010-06-08 07:10
Nguyễn Thanh Thảo
Nguyễn Thanh Thảo
Tham gia từ: 2010-06-11 03:51
thanh hai
thanh hai
Tham gia từ: 2010-06-02 08:46
nguyễn thị huyền
nguyễn thị huyền
Tham gia từ: 2010-05-31 12:01
LUBIM
LUBIM
Tham gia từ: 2010-06-13 04:17
« 1 2 3 »
Mới nhất
Năng động nhất
Nổi tiếng nhất

Bài mới đăng

Ai đang xem

Hiện có 32 khách Trực tuyến

Bài viết liên quan

Lịch Bài viết

< Tháng 7 2007 >
Th Th Th Th Th Th Ch
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31