Lịch Bài viết

< Tháng 7 2009 >
Th Th Th Th Th Th Ch
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
Kỹ xảo điện ảnh Việt: Phim nhạt, "Kỹ" nhạt, "Xảo" cũng nhạt theo! PDF. In Email
VĂN HOÁ - Hậu trường

Kỹ xảo điện ảnh Việt: Phim nhạt, "Kỹ" nhạt, "Xảo" cũng nhạt theo!Khán giả Việt Nam đã từng xem những bộ phim kinh điển của điện ảnh cách mạng đến những bộ phim “mỳ ăn liền” thập niên 90 rồi đến những bộ phim thuần túy giải trí hay những phim có tham vọng vươn ra  thế giới luôn hoang mang khi phải nhận xét về hiệu quả hình ảnh đặc biệt của phim truyện Việt.

Chúng ta thường chỉ có thể đánh giá những bộ phim đó về thông điệp trong phim, thiết kế, bối cảnh hay phục trang, diễn xuất diễn viên hay thậm chí là chuyện hậu trường. Nhưng có một lĩnh vực mà hầu như khán giả nào cũng ngần ngại nói đến: kỹ xảo trong điện ảnh. Tại sao lại như vậy?


Kỹ xảo điện ảnh Việt có gì mà bàn

 

 

Kỹ xảo điện ảnh Việt: Phim nhạt,


Một cảnh quay trong bộ phim "Con chim vành khuyên"



Với điện ảnh Việt Nam, kỹ xảo hay còn gọi là hiệu quả hình ảnh đặc biệt chưa được định hình rõ nét. Trước hết do nhiều năm qua, điện ảnh Việt Nam chỉ tập trung sản xuất những phim truyện đòi hỏi không cao về kỹ thuật thể hiện mà tránh hoặc không sản xuất những tác phẩm điện ảnh đòi hỏi kinh phí lớn hay có những yêu cầu khắt khe về mặt hình ảnh. Đa phần những hiệu quả về thị giác trong phim Việt Nam được tạo ra bằng việc tận dụng các động tác máy: lia, travelling, zoom... Ở một số bộ phim được đánh giá là sáng tạo, vượt khó, những nhà làm phim có nghĩ thêm cho chiếc máy quay những chuyển động khác nhau. Trong phim “Con chim vành khuyên”, nhà quay phim Nguyễn Đăng Bảy đã hi sinh thân mình, ôm máy quay treo người lên cọc tre, để những người trợ lý điều khiển cọc tre lên xuống, lắc trái, lắc phải. Chính những thước phim quay được trong lúc nhà quay phim chới với này đã là trường đoạn ấn tượng của những giây phút bé Nga quay cuồng khi bị giặc bắn. Rất nhiều bộ phim có những cảnh rừng chông, rừng cây, hàng rào dây thép gai được dựng lên. Những cảnh quay này đều được thực hiện bằng cách người quay phim sẽ ngồi thụp nhanh xuống, tạo cảm giác các vật thể mọc lên liên tiếp và nhanh chóng. Đó cũng là một phần kỹ xảo nhưng đang được thực hiện một cách thủ công nhất. Đáng buồn là, nhiều năm sau những động tác như thế biến mất luôn trên màn ảnh. Một thời gian dài những phim mỳ ăn liền đã lăng xê những Việt Trinh, Lý Hùng, Diễm Hương bằng một loạt cận cảnh hay cận cảnh đặc tả. Dẫu biết rằng những diễn viên thời đó có vẻ ngoài khá bắt mắt nhưng việc lạm dụng cận cảnh đã càng thể hiện lối diễn xuất cường điệu hình thể của diễn viên.

Một lí do khác hay được nhắc tới là nền điện ảnh Việt Nam được ra đời trong những năm tháng ác liệt của thời kỳ chiến tranh, nhiều năm phát triển trong tình trạng kinh tế khó khăn, điều kiện tiếp xúc với máy móc hiện đại hầu như không có. Chính vì thế, các bộ phim chỉ được chăm chút về mặt nội dung, thông điệp phim. Những nhà biên kịch không muốn nghĩ đến việc sáng tạo những đại cảnh hoành tráng vì họ biết rằng kịch bản của mình sẽ còn bị cắt gọt nhiều, chỉ cần dựng cảnh với chi phí ít nhất. Còn kỹ xảo ư, nếu đạo diễn muốn “chơi” sẽ tự sáng tạo và cân đối tài chính để ra nước ngoài thực hiện.

Việt Nam đã có bước khởi đầu, sao không cố thêm?

Nhưng nếu nhìn nhận tinh tế một chút, khán giả đã có thể thấy người làm phim đã cố gắng đưa vào những yếu tố kỹ thuật. Các phim nhựa thương mại những năm gần đây như “Đẻ mướn”, “Khi đàn ông có bầu” hay “Nụ hôn Thần chết” đều đã đầu tư làm kỹ xảo. Một số cảnh quay bay lượn như chiếc xích lô bay trong “Khi đàn ông có bầu” hay Thần chết rượt đuổi trong “Nụ hôn Thần chết” thường được thực hiện trong giai đoạn hậu kỳ ở nước ngoài đã phần nào hút mắt người xem.

 

 

Kỹ xảo điện ảnh Việt: Phim nhạt,


Một cảnh trong phim " Đẻ mướn"


Hiện nay, một số thể loại phim đặc trưng cần đến các hiệu quả hình ảnh đặc biệt đang xuất hiện hay trở lại  thị trường điện ảnh Việt Nam. Phim kinh dị, phim hành động, giả tưởng, phim phiêu lưu mạo hiểm hay những bộ phim có các yếu tố của các thể loại nêu trên đã bắt đầu tạo được ấn tượng với khán giả. Dẫu mọi người vẫn chê về kết cấu kịch bản hay diễn xuất trong loạt phim kinh dị của Nguyễn Chánh Tín (Suối oan hồn, Chết lúc nửa đêm, Bốn thí nghiệm trong đêm tân hôn...) nhưng cũng cần phải thừa nhận sự kết hợp giữa nghệ thuật hóa trang và kỹ xảo đã khiến những con ma trong các bộ phim này không còn giống các “anh hề” nữa.

Trong lĩnh vực phim truyền hình, một số bộ phim đã có những thành công nhất định khi áp dụng những kỹ xảo trong quá trình hậu kỳ. “Những ngọn nến trong đêm” và “Những giấc mơ dài” đều có phần credit (giới thiệu phim) được dàn dựng kỹ thuật công phu, những trường đoạn mô tả giấc mơ và ảo giác được thực hiện bởi kỹ xảo đẹp mắt khiến bộ phim có những khoảnh khắc ấn tượng. Tuy nhiên, đến nay khi các đài Truyền hình đang triển khai nhiều bộ phim sitcom với bối cảnh chủ yếu ở trong nhà, kỹ xảo đã không được áp dụng. Khán giả mệt mỏi với không gian chật chội của những bức tường trong trường quay, những cảnh kỹ xảo chêm xen về toàn cảnh ngôi nhà lại được thực hiện “phô” đến mức biến phim sitcom thành kịch pha hoạt hình!

Nhưng trên hết, kỹ xảo trong phim Việt mới chỉ dừng lại ở mức khắc phục những khó khăn về kinh phí trong dàn cảnh, tiết kiệm thời gian và công sức với những cảnh quay ngoài trời. Nói cách khác, kỹ xảo trong phần lớn các bộ phim chỉ là biện pháp cuối cùng đạo diễn lựa chọn nhằm tiết kiệm kinh phí và “minh họa” cho kịch bản phim. Người làm phim chưa chủ động khai thác kỹ xảo trong phim nên khó lòng có thể gửi đến người xem cái hay, cái đẹp – mục tiêu chính của việc áp dụng kỹ xảo trong điện ảnh.

 

 

Kỹ xảo điện ảnh Việt: Phim nhạt,


Một cảnh trong phim "Nụ hông Thần chết"



Một nguyên nhân khác là nhân lực làm kỹ xảo vừa thiếu lại vừa yếu, kèm theo đó là điều kiện kỹ thuật rất hạn chế đã khiến cho kỹ xảo điện ảnh Việt càng ít cơ hội phát triển.

Chính khán giả cũng phần nào tác động

Khán giả cũng có một phần trách nhiệm dù vô tình trong sự trì trệ lâu dài của kỹ xảo điện ảnh Việt. Khán giả của chúng ta, một bộ phận vốn đã quen với việc thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật theo hình thức “miến phí” qua vé mời, phim tặng, phim chiếu truyền hình nên đã không đòi hỏi nhiều từ phía chất lượng chung của bộ phim cũng như trên phương diện kỹ xảo phim. Một bộ phận khán giả khác, tự tìm nguồn vui ở điện ảnh nước ngoài đã hoàn toàn quay lưng lại với điện ảnh Việt Nam, không quan tâm đến sự tìm tòi sáng tạo của người làm điện ảnh. Họ có thể xuýt xoa, trầm trồ không ngớt về những bộ phim với kỹ xảo áp đảo của Mỹ như Ma trận, Kẻ hủy diệt... và bĩu môi khi nhắc đến kỹ xảo phim Việt.

Sự dễ dãi quá mức hay khó tính đến mức không thèm quan tâm trong thói quen người xem đã khiến nhiều chục năm trôi qua, chúng ta vẫn phải xem những thước phim như của những thập kỷ trước. Thậm chí nếu người xem tinh ý còn có thể phát hiện ngay cả ở ánh sáng, bối cảnh, phim Việt Nam còn nhiều lỗi cơ bản chứ đừng nói đến nâng cao nghệ thuật điện ảnh. Nhưng nhìn chung vẫn là sự im lặng, thậm chí gạt khỏi mối quan tâm thường ngày.

Người làm phim chỉ có thể có những sáng tạo, phá vỡ nguyên tắc khi nắm rõ những nguyên tắc. Và họ chỉ có thể làm thế, khi chính bản thân khán giả cùng chia sẻ với họ.

Mỹ Trang

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Tư liệu

Ai đang xem

Hiện có 552 khách Trực tuyến